- Natuurlijk bouwen
- Verzenden naar Nederland & België
- Ophalen op afspraak
Een oud huis is geen thermosfles.
Toch behandelen we oude muren soms alsof ze dat wel zouden moeten zijn. Er verschijnt een vochtplek. De verf bladdert. Het pleisterwerk laat los of onder aan de muur ontstaat een witte uitslag.
De eerste gedachte is dan al snel:
Daar moet iets waterdichts overheen.
Een harde pleister. Een vochtwerende coating. Impregneren. Een afsluitende verf. Iets wat dat vervelende water eindelijk tegenhoudt.
Dat klinkt logisch, maar bij een oudere woning kan juist dát het begin zijn van een nieuw probleem.
Veel historische en oudere woningen zijn gebouwd met materialen zoals baksteen, natuursteen, kalkmortel en kalkpleister. Die materialen hebben een open poriënstructuur. Daardoor kunnen ze vocht opnemen, door het materiaal transporteren en onder de juiste omstandigheden ook weer afgeven.
Vaak wordt gezegd dat zo’n muur moet kunnen ademen.
Technisch is dat natuurlijk niet helemaal juist. Een muur heeft geen longen.
Het gaat om vochttransport en waterdamptransport.
En dat verschil is belangrijk. Een traditionele muur hoeft namelijk niet kurkdroog te zijn om goed te functioneren. Hij moet vooral in staat zijn om opgenomen vocht ook weer kwijt te raken.
Natuurlijk wil je regenwater buiten houden.
Een lekkende goot moet worden hersteld. Slechte aansluitingen rond kozijnen moeten worden aangepakt. Kapotte voegen, lekkende leidingen en problemen met maaiveld of hemelwaterafvoer verdwijnen niet door er kalk overheen te smeren.
Maar wanneer een muur vocht bevat, is het niet automatisch verstandig om hem vanaf één of beide zijden dicht te zetten.
Want het water dat al aanwezig is, moet ergens heen. Kan het nauwelijks meer verdampen, dan blijft het langer in het metselwerk aanwezig. En daar kunnen ook opgeloste zouten in meekomen.
Dat zien we bij restauraties regelmatig.
Een oude, relatief zachte baksteen wordt ooit opnieuw gevoegd met een veel hardere en dichtere mortel.
Jaren later ziet de voeg er nog uitstekend uit. Maar de voorkant van de bakstenen begint af te schilferen.
Op het eerste gezicht vreemd.
De reparatie was immers sterker dan het oorspronkelijke materiaal.
En precies daarin zit het probleem. Bij oud metselwerk is sterker niet automatisch beter.
Je wilt dat nieuwe materialen samenwerken met het bestaande metselwerk. Een mortel moet daarom niet alleen voldoende sterk zijn, maar ook passen bij de porositeit, capillariteit en mechanische eigenschappen van steen en bestaande mortel.
Dat noemen we materiaalcompatibiliteit.
Een woord dat misschien weinig spannend klinkt, maar bij restauratie ontzettend belangrijk is.
Kalkmortels en kalkpleisters worden al eeuwen toegepast in gebouwen.
Niet omdat men vroeger niets beters had. Maar omdat de eigenschappen van kalk uitstekend passen bij veel traditionele bouwmaterialen.
Een geschikte kalkmortel kan waterdamp relatief gemakkelijk doorlaten en biedt door zijn poriënstructuur mogelijkheden voor vochttransport.
Bovendien kan bij traditioneel metselwerk juist de mortel een deel van de belasting door vocht, zouten en weersinvloeden opnemen.
En dat is eigenlijk heel verstandig.
Een voeg kunnen we vervangen. Een historische baksteen liever niet.
Dat is een fundamenteel verschil met het idee dat een voeg vooral zo hard mogelijk moet worden gemaakt.
Dat klinkt misschien als een merkwaardige zin op de website van een webshop. Toch menen we hem.
Voordat je bepaalt welke mortel, pleister of verf je nodig hebt, moet je eerst proberen te begrijpen waarom de muur vochtig wordt.
Dat zijn totaal verschillende situaties die ook om verschillende oplossingen kunnen vragen.
Dit punt vinden we belangrijk genoeg om heel duidelijk te zeggen:
kalk verwijdert de oorzaak van een vochtprobleem niet.
Een kalkpleister repareert geen lekkende regenpijp. Kalkverf stopt geen grondwater. En een saneerpleister maakt een ontbrekende waterkering niet ineens overbodig.
Wat een goed gekozen kalksysteem wél kan doen, is ervoor zorgen dat een traditionele constructie niet onnodig wordt afgesloten en dat vochttransport en droging mogelijk blijven.
Dat is iets heel anders.
Dit punt vinden we belangrijk genoeg om heel duidelijk te zeggen:
kalk verwijdert de oorzaak van een vochtprobleem niet.
Een kalkpleister repareert geen lekkende regenpijp. Kalkverf stopt geen grondwater. En een saneerpleister maakt een ontbrekende waterkering niet ineens overbodig.
Wat een goed gekozen kalksysteem wél kan doen, is ervoor zorgen dat een traditionele constructie niet onnodig wordt afgesloten en dat vochttransport en droging mogelijk blijven.
Dat is iets heel anders.
Hier ontstaat vaak verwarring.
Een muur die vochtig is, heeft namelijk niet automatisch een speciale saneerpleister nodig.
Wanneer de ondergrond geschikt is en er geen belangrijke zoutbelasting aanwezig is, kan een gewone dampopen kalkpleister een logische oplossing zijn.
Bij Kalkshop gebruiken we bijvoorbeeld COM-CAL RESTAURA als cementvrije kalkmortel voor restauratie, raapwerk en dampopen minerale opbouwlagen.
Maar vocht kan zouten meenemen.
Wanneer het water verdampt, blijven die zouten achter. Kristalliseren ze in of vlak achter een pleisterlaag, dan kunnen ze enorme plaatselijke spanningen veroorzaken.
Je ziet vervolgens witte uitbloei, afzanding, blaasvorming of pleisterwerk dat opnieuw loskomt.
Bij een combinatie van vocht én oplosbare zouten kan daarom een macroporeuze saneerpleister zoals COM-CAL HUMICAL geschikter zijn.
Zo’n pleister maakt de muur niet waterdicht en verwijdert de zouten ook niet. De grote poriën bieden juist ruimte waarin zouten kunnen kristalliseren, terwijl vochttransport naar het oppervlak mogelijk blijft. Dat verschil is belangrijk.
Wanneer een dampopen pleistersysteem vervolgens wordt afgewerkt met een zeer gesloten verflaag, kan een deel van het voordeel weer verloren gaan.
Daarom kiezen we op traditionele kalkondergronden bij voorkeur voor een passende minerale afwerking.
Kalkverf is daarvan misschien wel het bekendste voorbeeld. Niet alleen vanwege het matte, levendige uiterlijk, maar vooral omdat kalkverf en kalkpleister materiaalkundig mooi bij elkaar aansluiten. De wand blijft daarmee een mineraal systeem, van ondergrond tot afwerking.
Loslatend pleisterwerk, witte zoutuitslag, steeds terugkerende vochtplekken, afschilferende bakstenen, bolstaande verf en voegen die harder lijken dan de omliggende steen zijn allemaal redenen om verder te kijken.
Maar ze vertellen niet automatisch wat de oorzaak is.
Een witte uitslag betekent bijvoorbeeld dat er zouten aanwezig zijn, maar nog niet waarom.
Een vochtplek onder aan een muur is niet zonder onderzoek automatisch bewijs voor optrekkend vocht.
En schimmel betekent niet per definitie dat er water door het metselwerk komt; condensatie kan eveneens een rol spelen.
Het schadebeeld is een aanwijzing. Geen diagnose.
Dat is eigenlijk onze hele filosofie in één zin. Bij een oud gebouw kijken we daarom liever naar het complete systeem.
En vooral naar de veranderingen die in de afgelopen tientallen jaren aan het gebouw zijn aangebracht.
Want soms functioneerde een muur honderd jaar probleemloos en begonnen de problemen pas nadat er cementpleister, een kunststofverf of een andere weinig doorlatende laag werd aangebracht.
Dan is nóg een laag toevoegen niet per definitie de oplossing.
Misschien moeten we daarom iets anders naar vocht in oude gebouwen kijken.
Niet: Hoe sluiten we dit vocht zo goed mogelijk op?
Maar: Waar komt het vandaan, hoe komt het in de constructie en hoe kan de muur het weer kwijt?
Pas als je die vragen kunt beantwoorden, kun je bepalen welke materialen daarbij passen.
En soms is kalk inderdaad het antwoord. Niet omdat kalk een wondermiddel is, maar juist omdat het dat niet probeert te zijn.
Het werkt samen met de eigenschappen die een oude muur al had.
En dat is bij restauratie meestal een veel interessantere benadering dan proberen van een gebouw uit 1900 alsnog een gebouw uit 2026 te maken.
Stuur ons een paar duidelijke foto’s van de binnen- én buitenzijde van de muur, het globale bouwjaar van het pand en een korte omschrijving van wanneer en waar het probleem optreedt.
Zie je witte zoutuitslag? Fotografeer die dan ook.
Wij kijken liever eerst mee naar wat er waarschijnlijk aan de hand is voordat we je vertellen welke zak of emmer je moet bestellen.
Want soms is de beste eerste bestelling bij Kalkshop geen product, maar een goed advies.
Dat kan, maar eerst moet worden vastgesteld waar het vocht vandaan komt. Een dampopen kalkpleister kan de droging en vochthuishouding van een traditionele muur ondersteunen, maar lost een actieve vochtbron niet op.
Een gewone kalkpleister wordt toegepast als dampopen minerale pleister. Een saneerpleister heeft een specifiek opgebouwde, sterk poreuze structuur en wordt vooral interessant wanneer naast vocht ook oplosbare zouten een rol spelen.
Niet zonder eerst naar de oorzaak en de ondergrond te kijken. Los pleisterwerk, actieve vochtbelasting en zoutschade moeten eerst worden beoordeeld. Op een geschikte minerale ondergrond kan kalkverf vervolgens een passende dampopen afwerking zijn.
Kalk stopt de vochtbron niet. Bij daadwerkelijk optrekkend vocht moet eerst naar de bouwkundige oorzaak worden gekeken. Kalkmortels en kalkpleisters kunnen vervolgens wel onderdeel zijn van een herstelopbouw die beter aansluit bij historisch metselwerk.
Kalkproducten komen pas echt tot leven zodra ze zijn aangebracht. Benieuwd naar het eindresultaat? Onder de hashtag #welovekalk verzamelen we de mooiste projecten van onze klanten, vakmensen én onszelf. Laat je inspireren door de veelzijdigheid van onze pure materialen.
Prijsklasse: €32.96 tot €1,730.40 incl. btw
€71.59 incl. btw
Prijsklasse: €30.89 tot €1,337.97 incl. btw
Prijsklasse: €10.20 tot €741.60 incl. btw
Prijsklasse: €101.92 tot €3,070.38 incl. btw
