- Natuurlijk bouwen
- Verzenden naar Nederland & België
- Ophalen op afspraak
XRD-analyse (röntgendiffractie) identificeert kristallijne minerale fasen in historische mortels en steenachtige materialen.
De analyse kan aanvullende informatie geven over onder meer carbonaten, sulfaten, mineralen uit het aggregaat en bepaalde reactie- of hydraulische fasen. De resultaten worden geïnterpreteerd binnen de onderzoeksvraag en kunnen worden gecombineerd met andere vormen van mortelonderzoek.
Twijfelt u of XRD de juiste onderzoeksmethode is? Neem vooraf contact met ons op.
XRD staat voor X-ray diffraction, oftewel röntgendiffractie. Met deze analysetechniek identificeren we kristallijne minerale fasen in historische mortels en andere steenachtige materialen.
Bij historisch mortelonderzoek kan XRD waardevolle aanvullende informatie geven over de mineralogische samenstelling van een monster. Zo kunnen we bijvoorbeeld kijken naar carbonaten, sulfaten, mineralen uit het aggregaat en bepaalde kristallijne fasen die samenhangen met hydraulische of andere reactieve bestanddelen.
XRD geeft vooral meer inzicht wanneer visuele beoordeling, zeefanalyse of microscopisch onderzoek alleen niet voldoende antwoord geven op de onderzoeksvraag.
Met XRD brengen we de kristallijne minerale fasen in het monster in beeld. Afhankelijk van de samenstelling kunnen we bijvoorbeeld informatie verkrijgen over:
Daarna bekijken we de resultaten altijd in samenhang met het materiaal zelf en met de oorspronkelijke onderzoeksvraag.
Niet zelfstandig en ook niet altijd eenduidig.
Dat onderscheid vinden wij belangrijk.
Een historische mortel verandert namelijk in de loop van de tijd. Tijdens productie, verwerking, carbonatatie, veroudering en eventuele aantasting kunnen nieuwe fasen ontstaan of juist verdwijnen. Bovendien zijn niet alle relevante bestanddelen kristallijn.
XRD is sterk in het herkennen van kristallijne fasen, maar minder geschikt voor amorfe of slecht-kristallijne bestanddelen. Daarom kun je een XRD-resultaat niet zonder meer vertalen naar een uitspraak als: “dit was een NHL 3.5”of “dit was exact dit type historische kalk.”
Wel kan XRD belangrijke aanwijzingen geven over de aard van het bindmiddel en mogelijke hydraulische of puzzolane componenten. Vooral in combinatie met andere onderzoeksresultaten ontstaat daardoor een betrouwbaarder beeld van de oorspronkelijke mortel.
Daarom gebruiken we XRD meestal als onderdeel van een bredere onderzoeksstrategie.
Afhankelijk van de vraag combineren we XRD bijvoorbeeld met:
Meer onderzoek is daarbij niet automatisch beter onderzoek. Eerst bepalen we welke informatie nodig is en daarna kiezen we de methode die daar het beste bij past.
Een lijst met aangetroffen mineralen is voor ons niet het einddoel.
Bij restauratie willen we vooral begrijpen wat de onderzoeksresultaten betekenen voor het bestaande materiaal en voor een eventuele nieuwe restauratiemortel.
Daarom koppelen we de uitkomst van de XRD-analyse aan andere waarnemingen en onderzoeksresultaten. Zo ontstaat een beter beeld van het bindmiddel, het aggregaat en eventuele reactieproducten.
Vervolgens kunnen we deze informatie gebruiken bij de beoordeling of samenstelling van een technisch en esthetisch passende restauratiemortel.
Na ontvangst beoordelen we eerst of het monster geschikt is voor de gekozen onderzoeksvraag.
Vervolgens bereiden we het materiaal voor en laten we de XRD-meting uitvoeren in samenwerking met een gespecialiseerd laboratorium.
Na de analyse ontvangt u een rapportage met de aangetroffen minerale fasen en een interpretatie daarvan binnen de afgesproken onderzoeksvraag.
Indicatieve levertijd: 15–20 werkdagen na ontvangst van een geschikt monster.
Download het aanvraagformulier: aanvraagformulier-xrd-analyse-historische-mortel-2026
Neem dan vooraf contact met ons op.
Soms geeft een eenvoudigere analyse al voldoende informatie. In andere gevallen levert juist de combinatie van XRD met petrografisch of ander materiaalonderzoek de beste basis voor een betrouwbare interpretatie.
XRD-analyse (röntgendiffractie) identificeert kristallijne minerale fasen in historische mortels en steenachtige materialen.
De analyse kan aanvullende informatie geven over onder meer carbonaten, sulfaten, mineralen uit het aggregaat en bepaalde reactie- of hydraulische fasen. De resultaten worden geïnterpreteerd binnen de onderzoeksvraag en kunnen worden gecombineerd met andere vormen van mortelonderzoek.
Twijfelt u of XRD de juiste onderzoeksmethode is? Neem vooraf contact met ons op.
Met behulp van onze KALK-ulator helpen wij je bereken hoeveel je moet bestellen.
| Aanvullende opties | Petrografisch onderzoek |
|---|
XRD staat voor X-ray diffraction (röntgendiffractie). Met deze techniek worden de kristallijne minerale fasen in een materiaal geïdentificeerd.
Bij historische mortel kan XRD bijvoorbeeld informatie geven over carbonaten, kwarts, sulfaten en bepaalde mineralen die samenhangen met hydraulische of puzzolane bestanddelen.
XRD is vooral geschikt wanneer de onderzoeksvraag draait om de mineralogische samenstelling van een mortel of om de identificatie van specifieke kristallijne fasen.
Wanneer u eerst algemeen wilt weten hoe een historische mortel is samengesteld, is Mortelonderzoek & analyse meestal de logischere eerste stap.
Niet rechtstreeks.
XRD kan aanwezige kristallijne mineralen identificeren en daarmee belangrijke aanwijzingen geven over de samenstelling en het verhardingsmechanisme. Uit een XRD-analyse alleen kan echter niet betrouwbaar worden geconcludeerd dat oorspronkelijk bijvoorbeeld een specifieke moderne NHL 2, NHL 3.5 of NHL 5 is toegepast.
Nee. Met XRD kan niet rechtstreeks worden vastgesteld dat een historische mortel bijvoorbeeld in een verhouding van 1 deel kalk op 3 delen zand is gemaakt.
Daarvoor moeten meerdere onderzoeksgegevens worden gecombineerd. Ook dan blijft een historische receptuur vaak een onderbouwde reconstructie en geen exacte terugrekening.
Afhankelijk van het monster kunnen bijvoorbeeld kristallijne fasen worden geïdentificeerd die behoren tot:
calciet · dolomiet · kwarts · gips · andere sulfaten · bepaalde silicaten en aluminaten
Welke fasen daadwerkelijk aantoonbaar zijn, hangt af van de samenstelling, concentratie en kristalliniteit van het monster.
Nee. XRD is vooral gevoelig voor kristallijne materialen.
Amorfe of zeer slecht gekristalliseerde bestanddelen kunnen met XRD veel moeilijker of niet afzonderlijk worden geïdentificeerd. Wanneer zulke bestanddelen belangrijk zijn voor de onderzoeksvraag, kan aanvullend onderzoek nodig zijn.
Bij petrografisch onderzoek wordt de structuur van het materiaal microscopisch bekeken. Daarbij kunnen onder meer bindmiddel, aggregaten, poriën, insluitsels en onderlinge samenhang worden beoordeeld.
XRD onderzoekt juist welke kristallijne minerale fasen in het monster aanwezig zijn.
De technieken kunnen elkaar daardoor goed aanvullen.
XRD kan bepaalde kristallijne fasen herkennen die verband houden met hydraulische of puzzolane reacties.
Dat kan belangrijke aanwijzingen geven over de aard van de mortel. Niet alle reactieproducten zijn echter goed kristallijn. Daarom kan voor een volledige interpretatie aanvullend petrografisch, chemisch of microscopisch onderzoek nodig zijn.
Voor XRD is doorgaans slechts een relatief kleine hoeveelheid materiaal nodig, maar het monster moet wel representatief zijn voor het materiaal dat onderzocht moet worden.
Stuur daarom geen willekeurig gruis op zonder duidelijke herkomst. De exacte monsterlocatie en context zijn belangrijk voor de interpretatie van het resultaat.
Bij twijfel kunt u vooraf contact met ons opnemen.
Ja. Wanneer meerdere morteltypen, bouwfasen of reparaties aanwezig zijn, kunnen wij helpen bij het selecteren en nemen van representatieve monsters op locatie.
Monstername wordt afzonderlijk aangeboden. De tijd wordt berekend vanaf vertrek uit Leiderdorp tot terugkomst in Leiderdorp. De laboratoriumonderzoeken worden per monster afzonderlijk berekend.
Monstername op locatie is niet automatisch een volledig bouwkundig of restauratietechnisch advies.
Nee. XRD is een specialistische analysetechniek voor mineralogische fase-identificatie.
Wanneer ook bindmiddel, aggregaat, kleur, structuur, korrelopbouw en insluitsels moeten worden beoordeeld, is Mortelonderzoek & analyse of aanvullend petrografisch onderzoek meestal geschikter.
Bestel eerst het gewenste aantal XRD-analyses en vul daarna voor uw monster het aanvraagformulier in. Vermeld daarbij altijd uw Kalkshop-ordernummer.
€701.80 incl. btw
Zomerstop bij de KALKSHOP
🕒 Wij zijn deze zomer gesloten van 24 juli tot en met 24 augustus 2026.
📦 Maatwerk bestellingen kunnen geplaatst worden tot 10 juli.
Bestel gerust, maar wees bewust dat het iets langer kan duren voordat je bestelling bij je binnekomt.
Heb je vragen? We blijven tijdens de sluiting beperkt bereikbaar per e-mail.
