- Natuurlijk bouwen
- Verzenden naar Nederland & België
- Ophalen op afspraak
Brikkenmeel, ook wel baksteenmeel genoemd, is fijn gemalen gebakken klei die traditioneel als kunstmatige puzzolaan aan kalkmortels wordt toegevoegd.
Kalkshop levert hiervoor een geselecteerde rode gemicroniseerde keramische kwaliteit met aantoonbare puzzolanische reactiviteit. Geschikt voor putkalk, luchtkalkmortels, pleisters en historische mortelrecepturen.
Brikkenmeel, ook wel baksteenmeel genoemd, is een fijn gemalen product van gebakken klei dat traditioneel wordt gebruikt als kunstmatige puzzolaan in kalkmortels. In combinatie met luchtkalk, calciumhydroxide en voldoende vocht kunnen reactieve silica- en aluminaatverbindingen uit het keramische materiaal reageren en hydraulisch werkende verbindingen vormen.
Brikkenmeel werd historisch gebruikt wanneer men een luchtkalkmortel een zekere hydraulische ondersteuning wilde geven. Daarnaast beïnvloedt het rode keramische materiaal de kleur en het minerale karakter van mortels en pleisters.
Brikkenmeel en baksteenmeel zijn historische benamingen voor fijngemalen gebakken kleimateriaal. De grondstof kan afkomstig zijn van onder andere bakstenen, dakpannen en andere geschikte gebakken kleiproducten.
Niet ieder gemalen keramisch materiaal heeft dezelfde puzzolanische werking. De reactiviteit wordt onder meer beïnvloed door:
Daarom gebruiken wij de term puzzolaan niet uitsluitend op basis van de rode kleur of keramische herkomst, maar kijken we naar de eigenschappen van het gebruikte materiaal.
Bij de productie van kunstmatige puzzolanen speelt de brandtemperatuur van klei een belangrijke rol. Bij geschikt kleimateriaal kan verhitting in het gebied van ongeveer 700–800 °C de oorspronkelijke kristalstructuur gedeeltelijk ontregelen en reactieve silica- en aluminaatfasen beschikbaar maken.
Daarom worden laag tot matig gebakken baksteen, dakpan en andere keramische materialen historisch vaak genoemd als geschikte grondstof voor brikkenmeel. Vooral bij fijn vermalen materiaal kan vervolgens in combinatie met luchtkalk en vocht een puzzolanische reactie plaatsvinden.
De brandtemperatuur alleen bepaalt echter niet of een materiaal een goede puzzolaan is. Ook kleisamenstelling, productieproces, mineralogie en fijnheid zijn bepalend. De huidige rode kwaliteit
De rode gemicroniseerde kwaliteit die Kalkshop voor dit product gebruikt, wordt vervaardigd uit geselecteerde rode gebakken klei. De producent gebruikt hiervoor rode traditionele dakpannen die worden gedroogd, gebroken, geselecteerd en vervolgens gemicroniseerd. De fabrikant vermeldt voor deze keramische grondstof een baktemperatuur van circa 800 °C.
Luchtkalk verhardt normaal hoofdzakelijk door carbonatatie: calciumhydroxide neemt kooldioxide uit de lucht op en omgezet in calciumcarbonaat.
Bij toevoeging van een geschikte puzzolaan ontstaat daarnaast een tweede reactie. Reactieve silica- en aluminaatfasen uit het brikkenmeel kunnen in aanwezigheid van vocht reageren met calciumhydroxide uit de kalk. Hierbij ontstaan hydraulisch werkende reactieproducten.
Hierdoor kan een luchtkalkmortel naast carbonatatie ook puzzolanische of gedeeltelijk hydraulische verharding ontwikkelen. Hoe sterk dit effect is, hangt af van de gebruikte kalk, het brikkenmeel, de dosering en de omstandigheden tijdens de verharding.
Voor de huidige gemicroniseerde rode kwaliteit geeft de producent een puzzolanische reactiviteit van meer dan 25% op. Het bevat 32,2% reactief SiO₂ vermeld en is de opgegeven puzzolaniciteitstest na acht dagen geslaagd.
Deze waarden zijn belangrijk omdat ze aantonen dat de fijne rode kwaliteit niet uitsluitend kleurgevende keramische toeslag is, maar daadwerkelijk als reactieve puzzolaan kan worden ingezet.
De waarde >25% moet daarbij niet worden gelezen alsof iedere toevoeging automatisch 25% meer sterkte oplevert. Het is een productspecifieke maat voor de reactiviteit van het materiaal. Het uiteindelijke gedrag in een kalkmortel wordt bepaald door de volledige receptuur.
Het gebruik van gemalen baksteen, dakpan en ander gebakken kleimateriaal in kalkmortels kent een lange geschiedenis. Zowel fijne keramische poeders als grovere gebroken keramische fracties werden gebruikt om de eigenschappen, structuur en kleur van kalkmortels aan te passen.
Ook in de Nederlandse bouwliteratuur komt brikkenmeel als zelfstandige historische bouwterm voor.
Oosthoek Encyclopedie, 1916
“Brikkenmeel – Poeder van gebrande klei, vroeger gebruikelijk als hydraulische toeslag in metselspeciën. Het wordt verkregen door fijnstampen van goed doorbakken metselsteenen of gebakken kleibrokken. Brikkenmeel of baksteenmeel is door de toepassing van cement en tras geheel verdrongen; het wordt thans niet meer gebruikt.”
Juist binnen restauratie en traditionele kalkbouw is het materiaal tegenwoordig opnieuw interessant, omdat hiermee een hydraulische component kan worden toegevoegd zonder automatisch over te stappen op cement of een volledig hydraulisch bindmiddel.
De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar betekenen niet helemaal hetzelfde.
De huidige Kalkshop-kwaliteit kan daardoor worden gebruikt als grondstof voor onder andere traditionele kalk-puzzolaanmortels en cocciopesto-achtige mortel- en pleistersystemen.
Brikkenmeel is toepasbaar in:
Voor brikkenmeel bestaat geen universele dosering die voor iedere kalkmortel geschikt is. De juiste hoeveelheid hangt af van de gebruikte kalk, toepassing, gewenste hydraulische invloed, ondergrond en overige bestanddelen van de mortel.
Een hogere dosering betekent bovendien niet automatisch een betere mortel. Bij restauratiewerk moet de uiteindelijke samenstelling passen bij het bestaande metselwerk en de gewenste eigenschappen van de herstelmortel.
Wij adviseren recepturen daarom bij voorkeur op gewicht samen te stellen en bij onbekende combinaties eerst een proefmengsel of proefvlak te maken.
De fijne rode gebakken klei geeft het materiaal van nature een warme rood- tot terracottakleur. Afhankelijk van de dosering kan deze kleur zichtbaar bijdragen aan het uiterlijk van de mortel.
De uiteindelijke kleur is afhankelijk van:
Brikkenmeel is bij Kalkshop verkrijgbaar in:
Hiermee is het product geschikt voor zowel kleine proefrecepturen en restauraties als grotere mortelbereidingen.
Droog bewaren in een goed gesloten verpakking en beschermen tegen vocht. Voorkom onnodige stofvorming tijdens verwerking.
Brikkenmeel, ook wel baksteenmeel genoemd, is fijn gemalen gebakken klei die traditioneel als kunstmatige puzzolaan aan kalkmortels wordt toegevoegd.
Kalkshop levert hiervoor een geselecteerde rode gemicroniseerde keramische kwaliteit met aantoonbare puzzolanische reactiviteit. Geschikt voor putkalk, luchtkalkmortels, pleisters en historische mortelrecepturen.
Met behulp van onze KALK-ulator helpen wij je bereken hoeveel je moet bestellen.
| Gewicht | N/B |
|---|---|
| Verpakking | 1 kg, 5 kg, 10 kg |
| Inhoud | 1 kg, 5 kg, 10 kg |
Brikkenmeel is fijn vermalen gebakken klei, zoals baksteen of dakpan. Het wordt toegepast als minerale toeslag en als kunstmatige puzzolaan in kalkmortels. In combinatie met kalk en vocht kan het bijdragen aan een licht hydraulische werking.
Ja. Brikkenmeel is de meer historische en ambachtelijke benaming. Baksteenmeel is de modernere en direct begrijpelijke naam. In de praktijk worden beide termen gebruikt voor hetzelfde materiaal.
Brikkenmeel wordt gebruikt in luchtkalkmortels, putkalkmortels en hotmix-kalkmortels wanneer een mortel meer samenhang, een licht hydraulisch karakter of een warmere roodbruine nuance mag krijgen. Het wordt toegepast in voegmortels, pleisters, afwerkmortels en historische recepturen.
Brikkenmeel reageert met kalk en vocht en helpt zo om een luchtkalkmortel licht hydraulische eigenschappen te geven. Dat kan zorgen voor meer vroege samenhang, een betere verharding en een gunstiger gedrag bij vochtbelasting. Dit principe sluit aan bij de bekende werking van keramische puzzolanen in kalkmortels.
Nee. Brikkenmeel is geen zelfstandig bindmiddel. Het werkt als puzzolane toeslag en reageert pas in combinatie met kalk en vocht.
Beide kunnen aan kalkmortels hydraulische eigenschappen geven. Tras is een natuurlijke puzzolaan, meestal van vulkanische oorsprong. Brikkenmeel is een kunstmatige puzzolaan op basis van gebakken klei. Ook de kleur en uitstraling van de mortel verschillen daardoor.
Ja, juist daarvoor was het historisch belangrijk. Mengsels van kalk met gemalen keramiek werden door de Romeinen veel toegepast in baden, reservoirs, aquaducten en waterdichte vloeren of afwerklagen, omdat deze mortels beter bestand waren tegen water en vocht.
Ja. Door de roodbruine tint kan brikkenmeel de mortel een warmere, aardse kleur geven. De uiteindelijke kleur hangt af van de gebruikte kalk, het zand, de dosering en de droging. Een proefvlak blijft daarom verstandig.
Dat kan zeker, mits het past bij de ondergrond, de historische context en de gewenste morteleigenschappen. Bij restauratie blijft het uitgangspunt dat de mortel moet passen bij het object.
Brikkenmeel moet droog worden bewaard en beschermd tegen vocht, zodat het goed verwerkbaar blijft.
Prijsklasse: €8.23 tot €36.18 incl. btw
