Cocciopesto geel

Cocciopesto geel is een gemicroniseerde keramische puzzolaan voor kalkmortels en pleisters. Opificio Bio Aedilitia maakt deze kwaliteit uitsluitend van geselecteerde gele gebakken dakpannen, de traditionele Italiaanse coppi. De producent droogt, verkleint, selecteert en microniseert het keramische materiaal.

Door de fijne maling ontstaat een groot beschikbaar reactieoppervlak. Daardoor kan Cocciopesto geel in aanwezigheid van vocht reageren met calciumhydroxide uit luchtkalk. Bovendien geeft de producent voor deze specifieke gele kwaliteit een puzzolanische reactiviteit van meer dan 25% op.

Cocciopesto geel heeft daarmee een andere functie dan Dakpangruis geel. Het dakpangruis vormt primair een keramisch aggregaat voor korrelopbouw, structuur en kleur. Deze gemicroniseerde kwaliteit gebruiken we daarentegen vooral als reactieve keramische puzzolaan.

Wat is Cocciopesto geel?

De term cocciopesto hoort bij een lange Italiaanse bouwtraditie waarin kalk en gebroken of gemalen keramiek samenkomen. Opificio gebruikt voor deze losse grondstof de productnaam Cocciopesto Giallo Micronizzato.

De fabrikant gebruikt uitsluitend gele coppi. Daardoor gaat het niet om willekeurig geel keramisch poeder, maar om een geselecteerde gebakken kleigrondstof met aantoonbare productspecifieke eigenschappen.

Daarom plaatsen we Cocciopesto geel bij Kalkshop onder Puzzolanen → Baksteenmeel. De primaire functie ligt bij de puzzolanische reactie met kalk en niet bij de opbouw van een grof aggregaatskelet.

Hoe werkt Cocciopesto geel met luchtkalk?

Luchtkalk verhardt normaal vooral door carbonatatie. Daarbij neemt calciumhydroxide kooldioxide uit de lucht op en vormt het opnieuw calciumcarbonaat.

Een reactieve puzzolaan voegt echter een tweede verhardingsreactie toe. Reactieve silica- en aluminaatfasen uit het fijn gemalen keramische materiaal kunnen in aanwezigheid van water reageren met calciumhydroxide uit de kalk. Daardoor ontstaan aanvullende hydraulisch werkende reactieproducten.

Een luchtkalkmortel kan hierdoor naast carbonatatie ook puzzolanische verharding ontwikkelen. Toch bepaalt niet alleen de hoeveelheid Cocciopesto geel het uiteindelijke resultaat. Ook de kalksoort, dosering, waterhoeveelheid, aggregaten, temperatuur en vochtomstandigheden spelen een belangrijke rol.

Puzzolanische eigenschappen van Cocciopesto geel

Opificio geeft voor Cocciopesto geel een puzzolanische reactiviteit van meer dan 25% op. Daarnaast vermeldt de technische fiche 34,1% reactief SiO₂ en een geslaagde puzzolaniciteitstest na acht dagen.

Daarmee onderscheidt deze gemicroniseerde kwaliteit zich duidelijk van het grovere Dakpangruis geel. De producent positioneert het fijne materiaal specifiek als reactieve keramische puzzolaan.

De waarde >25% betekent overigens niet dat een mortel automatisch 25% sterker wordt. Het percentage beschrijft een productspecifieke eigenschap van het materiaal. Daarom moet u de uiteindelijke prestatie altijd binnen de volledige mortelreceptuur beoordelen.

Chemische samenstelling

De onderstaande waarden komen uit de officiële technische fiche van Opificio Bio Aedilitia.

Component	Gehalte
SiO₂	51,8%
Al₂O₃	14,0%
Fe₂O₃	6,8%
CaO	14,8%
MgO	3,8%
Na₂O	1,1%
K₂O	2,5%
Reactief SiO₂	34,1%
Puzzolaniciteitstest na 8 dagen	Geslaagd volgens opgave producent

Technische gegevens

Product	Cocciopesto geel – gemicroniseerd
Producent	Opificio Bio Aedilitia
Productcode producent	RE51-00/00
Grondstof	Uitsluitend geselecteerde gele gebakken dakpannen (coppi)
Producttype	Keramische puzzolaan
Uitvoering	Gemicroniseerd / zeer fijn poeder
Granulometrisch bereik volgens producent	0,0–0,6 mm
Schijnbare volumieke massa	0,80 kg/dm³
Kleur	Geel / geel-oker
Reactief SiO₂	34,1%
Puzzolanische reactiviteit	>25% volgens opgave producent
Puzzolaniciteitstest	Geslaagd na 8 dagen volgens opgave producent
Normreferentie producent	EN 197-1 – puzzolanische reactiviteit
Primaire functie	Puzzolanische toevoeging voor kalkgebonden mortels
Bindmiddel	Geen zelfstandig bindmiddel
Fabrieksverpakking producent	15 kg

Aanbevolen dosering volgens Opificio

Opificio geeft voor verschillende bindmiddelen onderstaande richtverhoudingen op. De producent baseert deze verhoudingen op standaardprestaties en standaardeigenschappen van het bindmiddel en de keramische puzzolaan.

Bindmiddel	Hoeveelheid bindmiddel	Cocciopesto geel gemicroniseerd
Kalkdeeg / grassello di calce	1,00 kg	0,50 kg
CL90-S luchtkalk	1,00 kg	1,00 kg
NHL 3.5	1,00 kg	0,50 kg
NHL 5	1,00 kg	0,40 kg

Let op: deze waarden zijn richtdoseringen van de producent en geen universele restauratierecepturen. Daarom adviseren wij om de uiteindelijke verhouding af te stemmen op de gebruikte kalk, het aggregaat, de toepassing en de eigenschappen van het bestaande historische werk.

Bovendien adviseren wij om reproduceerbare mortelrecepturen bij voorkeur op gewicht samen te stellen. De volumieke massa van kalk, puzzolanen en aggregaten kan namelijk sterk verschillen.

Waarom een gemicroniseerde keramische puzzolaan?

De fijnheid van een geschikt reactief materiaal beïnvloedt het beschikbare reactieoppervlak. Een fijne verdeling brengt namelijk meer keramisch materiaal rechtstreeks in contact met kalk en vocht.

Daarom heeft Cocciopesto geel gemicroniseerd een andere functie dan grovere keramische korrels:

de puzzolaan verdeelt zich gelijkmatig door de mortel;
de fijne fractie verandert de aggregaatopbouw slechts beperkt;
het grote beschikbare oppervlak ondersteunt de puzzolanische reactie;
u kunt de puzzolaan gericht als toevoeging doseren;
bovendien geeft het materiaal een warme geel- tot okerkleurige minerale tint.

Cocciopesto geel of Dakpangruis geel?

Eigenschap	Cocciopesto geel gemicroniseerd	Dakpangruis geel
Grondstof	Gemicroniseerde gele gebakken dakpan	Gebroken en gezeefde gele gebakken dakpan
Primaire functie	Puzzolanische toevoeging	Keramisch aggregaat
Korrel	Gemicroniseerd	0–0,6 tot 3–5 mm
Invloed op korrelopbouw	Beperkt	Duidelijk
Puzzolanische functie	Primair	Niet de primaire functie
Visuele structuur	Fijn en homogeen	Zichtbare keramische korrel

Kies Cocciopesto geel gemicroniseerd wanneer u vooral een reactieve keramische puzzolaan wilt toevoegen zonder de grove korrelstructuur van de mortel sterk te veranderen.

Kies daarentegen Dakpangruis geel wanneer juist de keramische korrel, kleur en totale korrelopbouw onderdeel van het mortelbeeld moeten zijn.

Cocciopesto geel, brikkenmeel en baksteenmeel

Cocciopesto geel behoort tot dezelfde brede materiaalfamilie van fijn gemalen gebakken klei als brikkenmeel en baksteenmeel. Toch verschillen de producten in grondstof, kleur en productidentiteit.

Brikkenmeel is een historische Nederlandse benaming voor fijn gemalen gebakken klei.
Baksteenmeel gebruiken we bij Kalkshop als brede productgroep voor fijne keramische puzzolanen.
Cocciopesto geel gemicroniseerd is een specifieke Italiaanse kwaliteit die Opificio uitsluitend uit geselecteerde gele coppi maakt.

Bekijk ook ons Brikkenmeel of de categorie Baksteenmeel voor andere keramische puzzolanen.

Toepassingen van Cocciopesto geel

U kunt Cocciopesto geel onder andere toepassen in:

luchtkalkmortels;
putkalkmortels;
historische metsel- en voegmortels;
kalkpleisters en raapmortels;
restauratiemortels;
traditionele cocciopesto-mortels;
historische reconstructierecepturen;
proefmortels en materiaalkundig onderzoek;
kalkgebonden afwerkingen waarin een warme gele keramische tint gewenst is.

De producent noemt daarnaast onder andere pleisters, metselmortels, raaplagen, minerale afwerkingen, kleine structurele mortels en injectieachtige toepassingen.

Hoeveel Cocciopesto geel toevoegen?

Opificio geeft richtdoseringen, maar voor restauratiewerk bestaat geen universeel recept. Daarom moet u eerst bepalen welke functie de puzzolaan binnen de mortel moet vervullen.

Houd daarbij onder andere rekening met:

de gebruikte kalksoort;
de gewenste mate van puzzolanische reactie;
de toepassing en laagdikte;
de overige zand- en aggregaatfracties;
de gewenste kleur;
de eigenschappen van het bestaande historische materiaal;
de omstandigheden tijdens verwerking en verharding.

Meer puzzolaan betekent bovendien niet automatisch een betere mortel. Vooral bij restauratie moet de nieuwe mortel compatibel blijven met het bestaande materiaal.

Kleur en uitstraling

De geselecteerde gele coppi geven Cocciopesto geel zijn natuurlijke warme geel- tot okerkleur. Omdat de producent het keramische materiaal fijn verdeelt, beïnvloedt de puzzolaan ook de basiskleur van de mortel.

De uiteindelijke tint hangt echter eveneens af van de kalksoort, zandkleur, dosering, waterhoeveelheid en droging. Daarom adviseren wij bij kleurkritische toepassingen eerst een proefmengsel of proefvlak.