Reinigingsgel met ammoniumcarbonaat voor restauratie
Politect Carbonato is een watergedragen reinigingssysteem voor de gecontroleerde behandeling van historische natuursteen en decoratieve oppervlakken. De gebruiksklare gel combineert ammoniumcarbonaat met een filmvormende polymeerdrager. Hierdoor kan een chemisch actieve reiniging worden uitgevoerd, waarna de gevormde film voorzichtig van het oppervlak kan worden verwijderd.
Het systeem is ontwikkeld voor specialistische restauratie- en conserveringswerkzaamheden waarbij oppervlakteafzettingen, bepaalde verontreinigingen of ongewenste latere afwerkingslagen moeten worden behandeld.
Politect Carbonato is verkrijgbaar in twee uitvoeringen: Carbonato 4% en Carbonato 8%.
Hoe werkt Politect Carbonato?
De technologie van Politect is gebaseerd op een watergedragen polymeerformulering met polyvinylalcohol (PVA). Aan de Carbonato-uitvoeringen is ammoniumcarbonaat toegevoegd in een concentratie van 4% of 8%.
Ammoniumcarbonaat wordt binnen de restauratie onder meer toegepast bij bepaalde reinigingsbehandelingen van kalkhoudende materialen en bij de behandeling van specifieke afzettingen.
De fabrikant beschrijft onder andere een werking op bepaalde vetachtige en eiwithoudende stoffen. Daarnaast kan ammoniumcarbonaat reageren met calciumsulfaat. Daarbij kan calciumsulfaat worden omgezet in calciumcarbonaat en oplosbaar ammoniumsulfaat.
De polymeerdrager maakt het mogelijk het reinigingsmiddel plaatselijk aan te brengen en gedurende een gecontroleerde periode te laten inwerken.
Tijdens de droging ontstaat een samenhangende film die losgemaakte oppervlakkige afzettingen kan opnemen. Deze film kan vervolgens voorzichtig worden verwijderd.
De werking combineert daarmee chemische behandeling en mechanische verwijdering door peeling.
Welke uitvoering kies je?
Politect Carbonato 4%
Carbonato 4% bevat 4% ammoniumcarbonaat.
De fabrikant noemt deze uitvoering voor het reinigen van marmeren en travertijnen sculpturen met oppervlakkige afzettingen en plaatselijke, ongelijkmatige aanslag.
De keuze voor deze concentratie hangt af van de samenstelling van de afzetting en de conditie van het oorspronkelijke steenoppervlak.
Politect Carbonato 8%
Carbonato 8% bevat 8% ammoniumcarbonaat.
Deze uitvoering wordt door de fabrikant genoemd voor specialistische behandelingen van onder meer fresco’s en het verwijderen van bepaalde latere afwerkingslagen.
Politect documenteert daarnaast een toepassing bij het verwijderen van latere wit- of afwerkingslagen op gipsdecoraties in de Vaticaanse Musea.
Dergelijke werkzaamheden vereisen voorafgaand onderzoek naar de historische opbouw en de conserveringstoestand van het oppervlak.
Een hogere concentratie betekent niet automatisch een beter reinigingsresultaat. De juiste keuze moet worden vastgesteld aan de hand van een representatieve proefbehandeling.
Toepassingsgebieden
Politect Carbonato kan onder geschikte omstandigheden worden ingezet bij:
- Reiniging van marmeren en travertijnen sculpturen.
- Behandeling van bepaalde oppervlakkige afzettingen op historische natuursteen.
- Specialistische behandeling van decoratief pleisterwerk en ornamentiek.
- Gecontroleerd verwijderen van specifieke latere afwerkingslagen.
- Restauratie van fresco’s en andere historisch beschilderde oppervlakken, uitsluitend na deskundige beoordeling.
De geschiktheid is afhankelijk van de aard van de afzetting, het bindmiddel van de oorspronkelijke afwerking en de samenhang van de ondergrond.
Verwerking – Drie stappen
1. Aanbrengen
Onderzoek vooraf het materiaal en de aanwezige vervuiling. Bepaal welke lagen behouden moeten blijven en voer een beperkt proefvlak uit.
Breng de gebruiksklare gel met een kwast of geschikte spatel aan volgens de technische aanwijzingen van de fabrikant.
2. Controleren en laten drogen
De transparante gel maakt het mogelijk de behandeling tijdens het inwerken te observeren.
Het ammoniumcarbonaat werkt op de daarvoor geschikte afzettingen in. Terwijl het water verdampt, vormt de polymeerdrager een samenhangende film.
De juiste contacttijd en droogcondities moeten worden vastgesteld aan de hand van de productspecificaties en proefbehandeling.
3. Voorzichtig verwijderen
Verwijder de voldoende gedroogde film voorzichtig en zo veel mogelijk als één geheel.
Beoordeel de reinigingsgraad en controleer of geen oorspronkelijk materiaal is meegekomen. Controleer ook op achtergebleven filmresten of reactieproducten.
Bepaal aan de hand van het resultaat of een aanvullende behandeling of nabehandeling noodzakelijk is.
Ammoniumcarbonaat bij historische oppervlakken
Ammoniumcarbonaat heeft binnen de restauratie een specifieke plaats bij de behandeling van bepaalde afzettingen en ongewenste lagen.
Bij de reactie met calciumsulfaat kan oplosbaar ammoniumsulfaat ontstaan. Dat betekent echter niet dat dit automatisch volledig met de polymeerfilm wordt verwijderd.
Vooral bij poreuze ondergronden moet rekening worden gehouden met eventuele achterblijvende oplosbare zouten en de mogelijke noodzaak van een gecontroleerde nabehandeling.
Ook kan het verwijderen van een polymeerfilm mechanische belasting veroorzaken.
Daarom moet niet alleen het zichtbare reinigingsresultaat worden beoordeeld, maar ook de mogelijke invloed op porositeit, oppervlakteruwheid, historische patina en oorspronkelijke verflagen.
Aandachtspunten bij restauratie
Bij historische kalkafwerkingen, fresco’s, gipsdecoraties en kwetsbaar natuursteen is zorgvuldig vooronderzoek noodzakelijk.
Het verwijderen van een latere afwerking mag pas worden overwogen wanneer duidelijk is welke lagen tot de historische opbouw behoren en welke verwijderd mogen worden.
Gebruik Politect Carbonato niet als universele gevelreiniger of als vervanging voor materiaal- en vervuilingsonderzoek.
Technische productgegevens
| Eigenschap | Omschrijving |
|---|---|
| Product | Politect Carbonato |
| Basis | Watergedragen polymeerformulering |
| Polymeer | Polyvinylalcohol (PVA) |
| Actieve component | Ammoniumcarbonaat |
| Concentraties | 4% en 8% |
| Reinigingsprincipe | Chemische behandeling en peeling |
| Verwerking | Kwast of spatel |
| Leveringsvorm | Gebruiksklaar |
| Verpakking huidige levering | 1 kg |
| Toepassing | Professionele restauratie en conservering |
Advies van Kalkshop: stel eerst de aard van de vervuiling en de samenhang van de historische ondergrond vast. Gebruik een proefbehandeling om de passende concentratie, contacttijd en verwijderingsmethode te bepalen.
