Gecontroleerde reiniging met een afpelbare polymeerfilm
Politect Base is een watergedragen reinigingssysteem voor de gecontroleerde verwijdering van oppervlakkige vervuiling op historische en monumentale materialen. De gebruiksklare gel vormt tijdens het drogen een transparante, samenhangende polymeerfilm die vuildeeltjes en oppervlakkige afzettingen opneemt. Na droging kan deze film voorzichtig worden verwijderd, waarbij de opgenomen vervuiling wordt meegenomen.
Deze reinigingsmethode, ook wel peel-off-reiniging genoemd, biedt interessante mogelijkheden bij de restauratie en conservering van natuursteen, ornamenten, reliëfs en andere historische oppervlakken. Politect Base werkt zonder toegevoegde chemische reinigingszouten of organische oplosmiddelen.
Het product is verkrijgbaar in twee uitvoeringen: Politect Base en Politect Base Soft.
Hoe werkt Politect Base?
De technologie achter Politect is gebaseerd op polyvinylalcohol (PVA), een wateroplosbaar, filmvormend polymeer. In combinatie met weekmakers en reologiemodificatoren ontstaat een gel die zich aan de vorm van het oppervlak aanpast.
Tijdens de droging verdampt het water uit de gel en vormt zich een elastische film. Oppervlakkige vuildeeltjes worden in deze film opgenomen en kunnen vervolgens door het voorzichtig afpellen worden verwijderd.
In tegenstelling tot de chemisch actieve Politect-uitvoeringen berust de reinigende werking van Base voornamelijk op dit mechanische principe.
De transparante samenstelling maakt het mogelijk om de ondergrond tijdens de behandeling visueel te controleren. Dankzij de thixotrope eigenschappen kan de gel bovendien worden aangebracht op verticale oppervlakken en geornamenteerde onderdelen, zonder sterk uit te zakken.
Politect in de praktijk – Verwijderen van de reinigingsfilm
In deze korte praktijkvideo zie je hoe de gedroogde polymeerfilm voorzichtig van een geornamenteerd oppervlak wordt losgetrokken. De film volgt de detaillering van het ornament en kan als een samenhangende laag worden verwijderd.
De video illustreert het peel-off-principe waarop de reiniging met Politect is gebaseerd. De daadwerkelijke reinigingswerking en geschiktheid moeten altijd op een proefvlak worden beoordeeld.
Politect Base of Base Soft?
Politect Base – Standaarduitvoering
Voor oppervlaktereiniging waarbij een mechanische afpelwerking voldoende is en de ondergrond voldoende samenhang bezit. De standaarduitvoering bevat geen toegevoegde reinigingszouten of organische oplosmiddelen.
Politect Base Soft – Alternatieve uitvoering
Base Soft is een afzonderlijke uitvoering binnen het Base-assortiment. De exacte verschillen in mechanische hechting, elasticiteit en afpelkracht zijn in de beschikbare technische documentatie nog niet gekwantificeerd. De keuze moet daarom worden onderbouwd met een reinigingsproef en, waar nodig, aanvullend productadvies.
Toepassingsgebieden
Politect Base is ontwikkeld voor specialistische reiniging binnen de restauratie en conservering van onder meer:
- Historische natuursteenoppervlakken, waaronder marmer en travertijn.
- Architectonische ornamenten, reliëfs en sculpturen.
- Geprofileerde en moeilijk bereikbare oppervlakken.
- Historische gipsornamenten en stucdecoraties, na beoordeling van hun vochtgevoeligheid en samenhang.
- Andere stabiele historische oppervlakken waarbij een afpelbare reinigingsfilm geschikt blijkt.
De fabrikant beschrijft onder andere proefreinigingen op travertijn en restauratiewerkzaamheden aan historische bas-reliëfs.
Verwerking – Drie stappen
1. Aanbrengen
Onderzoek eerst de aard van de vervuiling en de conditie van de ondergrond. Breng vervolgens de gebruiksklare gel met een kwast of geschikte spatel aan op een representatief proefvlak.
Zorg voor een aaneengesloten laag, overeenkomstig de verwerkingsvoorschriften van de fabrikant.
2. Controleren en laten drogen
Tijdens het drogen vormt de transparante gel geleidelijk een samenhangende polymeerfilm waarin oppervlakkige vervuiling wordt opgenomen.
De transparantie maakt visuele controle tijdens de behandeling mogelijk. Laat de film voldoende drogen voordat deze wordt verwijderd.
De benodigde droogtijd en laagdikte zijn afhankelijk van de verwerkingsvoorschriften, de ondergrond en de omgevingsomstandigheden.
3. Voorzichtig verwijderen
Verwijder de gedroogde film voorzichtig, bij voorkeur als één samenhangend geheel. De opgenomen vuildeeltjes en afzettingen worden daarbij van het oppervlak meegenomen.
Controleer het resultaat en beoordeel of er resten zijn achtergebleven of ongewenst oorspronkelijk materiaal is meegekomen.
Herhaal de reiniging uitsluitend wanneer een nieuwe beoordeling of proefbehandeling daartoe aanleiding geeft.
Waarom kiezen voor een afpelbare reinigingsfilm?
Bij de restauratie van historische oppervlakken is niet de hoogst mogelijke reinigingsgraad het uitgangspunt, maar het gecontroleerd verwijderen van ongewenste vervuiling met behoud van authentiek materiaal.
Een afpelbare reinigingsfilm kan hierbij voordelen bieden. De reinigingswerking is gericht op het behandelde oppervlak en de vervuiling wordt samen met de gevormde film verwijderd.
Daarnaast kan het systeem interessant zijn wanneer intensieve natte reiniging, borstelen of het gebruik van chemisch actieve reinigingsmiddelen niet gewenst is.
De toepassing blijft echter afhankelijk van de aard van de vervuiling, de porositeit en de mechanische samenhang van het historische materiaal.
Aandachtspunten bij restauratie
Voer altijd eerst een proefreiniging uit. Dit is vooral belangrijk bij kwetsbare natuursteen, historische verflagen, verguldingen, poederende ondergronden en waardevolle patina’s.
Ook een afpelbare film oefent tijdens het verwijderen mechanische krachten uit op het oppervlak. Op onvoldoende samenhangende materialen bestaat daardoor risico op materiaalverlies.
Hoewel de fabrikant de film als verwijderbaar en residuvrij beschrijft, moet dit voor de betreffende ondergrond in de praktijk worden gecontroleerd.
Politect Base is bovendien geen universele reiniger. Voor vervuiling waarvoor een specifieke chemische werking noodzakelijk is, bestaan andere uitvoeringen binnen de Politect-lijn.
Technische productgegevens
| Eigenschap | Omschrijving |
|---|---|
| Product | Politect Base / Base Soft |
| Type | Watergedragen polymeerreinigingsgel |
| Basis | Polyvinylalcohol (PVA) |
| Reinigingsprincipe | Mechanische peel-off-reiniging |
| Verwerking | Kwast of spatel |
| Filmvorming | Door verdamping van water |
| Verpakking | 1 kg |
| Uitvoeringen | Base en Base Soft |
| Toepassing | Restauratie en conservering |
Advies van Kalkshop: beoordeel altijd eerst het materiaal, de vervuiling en de gewenste reinigingsgraad. Een zorgvuldig proefvlak is essentieel om te bepalen of Politect Base geschikt is en welke uitvoering het beste resultaat geeft.
