- Natuurlijk bouwen
- Verzenden naar Nederland & België
- Ophalen op afspraak
Kalkwitte HL 5 op basis van traditionele luchtkalk en een puzzolaan uit het eigen brandproces.
Tijdens het branden wordt de gestapelde kalkoven aan de buitenzijde met klei afgedicht. Door de hitte calcineert deze klei. Na het brandproces wordt zij als reactieve puzzolaan gecombineerd met de verkregen luchtkalk.
Zo ontstaat een kalkrijk bindmiddel met een duidelijke hydraulische werking én vrije kalk voor verdere carbonatatie.
Gordillo’s HL 5 is geschikt voor historisch metsel-, voeg- en pleisterwerk, natuursteen en zwaarder belast restauratiewerk, binnen en buiten. De fabrikant classificeert het product als HL 5 volgens EN 459-1.
Kleur: kalkwit
Klasse: HL 5
Gordillo’s HL 5 is een witte hydraulische kalk op basis van traditionele luchtkalk en een reactieve puzzolane component.
De basis bestaat hoofdzakelijk uit luchtkalk CL 90-S. De toevoeging van gecalcineerde klei geeft het bindmiddel hydraulische eigenschappen. Daardoor kan de mortel deels hydraulisch verharden, terwijl aanwezige vrije kalk verder verhardt door carbonatatie. Gordillo classificeert het product als HL 5.
Juist de herkomst van de puzzolaan maakt deze kalk bijzonder.
Voor het branden bouwen de kalkbranders de oven op met kalksteen. Aan de buitenzijde wordt de gestapelde oven met klei afgedicht. Die kleilaag helpt de oven tijdens het brandproces gesloten te houden. Door de hoge temperatuur calcineert ook deze klei. Daardoor verandert zij in een reactief puzzolaan materiaal. Na het branden gaat de klei niet verloren. Zij wordt teruggewonnen en gebruikt als puzzolane component bij de verkregen luchtkalk.
De puzzolaan wordt hier niet simpelweg aan de kalk toegevoegd: hij ontstaat als onderdeel van hetzelfde traditionele brandproces.
Daarmee zijn de oven, luchtkalk en puzzolaan rechtstreeks met elkaar verbonden. Dat geeft Gordillo’s HL 5 een heel ander karakter dan een hydraulische kalk waarbij de verschillende bestanddelen uitsluitend als afzonderlijke industriële grondstoffen worden samengevoegd.
De gecalcineerde klei reageert als puzzolaan met beschikbare vrije kalk. Hierdoor ontstaan hydraulisch werkende reactieproducten. Tegelijk blijft vrije kalk aanwezig. Die kan na verwerking verder reageren met koolstofdioxide uit de lucht.
Gordillo’s HL 5 combineert daarmee:
hydraulische/puzzolane verharding + verdere carbonatatie van vrije kalk.
Dat maakt het bindmiddel interessant wanneer de eigenschappen van een traditionele kalkmortel gewenst zijn, maar het bouwdeel tegelijk vraagt om een duidelijker hydraulisch karakter.
Het combineren van luchtkalk met tras, gebrande klei en andere puzzolanen heeft een lange geschiedenis.
Voor oudere monumenten kan een luchtkalk-puzzolaansysteem daarom historisch beter aansluiten dan automatisch kiezen voor een moderne NHL. Welke kalk werkelijk past, hangt echter af van het bestaande werk.
We kijken daarbij naar de oorspronkelijke mortel, steen, vochtbelasting, ligging, functie van het bouwdeel en gewenste mechanische eigenschappen.
Bij restauratie kiezen we niet automatisch de sterkste kalk, maar de kalk die het beste bij het bestaande werk past.
HL 5 is de sterkere hydraulische klasse binnen deze Gordillo’s-productlijn. Kies hem daarom niet simpelweg omdat “sterker beter” zou zijn.
Hij is vooral interessant wanneer de toepassing vraagt om meer hydraulische verharding en hogere mechanische prestaties dan bij HL 3.5.
Denk aan zwaarder belast historisch metselwerk, vocht- en weersbelaste toepassingen, natuursteenmetselwerk, plinten, dakwerk en andere restauraties waarbij een sterker hydraulisch bindmiddel passend is. Gordillo noemt HL 5 zelf onder meer voor restauratiemortels, natuursteenwerk, voegen, dakpannen en kalkbeton.
Voor zachter, poreuzer of minder zwaar belast historisch metselwerk kan Gordillo’s HL 3.5 juist beter passen.
Hoewel de namen op elkaar lijken, zijn HL 5 en NHL 5 niet hetzelfde.
NHL 5 is een natuurlijke hydraulische kalk waarbij de hydraulische eigenschappen voortkomen uit de natuurlijke samenstelling van de grondstof en het brandproces. Gordillo’s HL 5 bestaat hoofdzakelijk uit luchtkalk CL 90-S in combinatie met hydraulische/puzzolane bestanddelen. De officiële prestatieverklaring classificeert het product als HL 5, niet als NHL 5.
De aanduiding 5 betekent dus niet dat beide bindmiddelen dezelfde samenstelling of historische achtergrond hebben.
Voor restauratie kijken we daarom verder dan alleen het getal op de zak.
De lichte kleur is een belangrijk praktisch voordeel van deze kalk. Gordillo’s HL 5 is van nature kalkwit tot gebroken wit. Daardoor beïnvloedt het bindmiddel de kleur van zand, steenmeel en andere aggregaten relatief weinig. Dat maakt deze kalk interessant voor lichte historische voegmortels, zichtwerk, natuursteen en mortels waarbij de uiteindelijke kleur belangrijk is.
Gordillo’s HL 5 kan, wanneer de hydraulische klasse bij de ondergrond en toepassing past, worden gebruikt voor:
De uiteindelijke mortelsterkte en het vochtgedrag worden niet alleen door de kalkklasse bepaald. Ook aggregaat, korrelopbouw, bindmiddelgehalte, waterdosering, verwerking en nabehandeling spelen een belangrijke rol.
Gebruik daarom niet automatisch één vaste volumeverhouding voor iedere toepassing. De juiste verhouding tussen Gordillo’s HL 5 en het aggregaat hangt onder meer af van de korrelopbouw van het zand, de gewenste morteleigenschappen en het bestaande historische werk.
Bij restauratie verdient een onderbouwde receptuur op massa de voorkeur boven het blind volumetrisch afmeten van kalk en zand.
| Eigenschap | Gordillo’s HL 5 |
|---|---|
| Type | hydraulische / puzzolane kalk |
| Klasse | HL 5 |
| Basis | traditionele luchtkalk CL 90-S |
| Puzzolaan | gecalcineerde klei uit het eigen brandproces |
| Kleur | kalkwit |
| Verharding | hydraulische/puzzolane reactie + carbonatatie |
| Karakter | hogere hydraulische klasse dan HL 3.5 |
| Vooral geschikt voor | zwaarder belast historisch kalkwerk |
| Toepassingen | metsel-, voeg- en pleistermortels, natuursteen en buitenwerk |
| Binnen / buiten | beide |
| Herkomst | Morón de la Frontera, Andalusië |
| Normering | HL 5 volgens EN 459-1 |
| Bijzonder | puzzolaan uit het traditionele kalkbrandproces |
De officiële prestatieverklaring van Gordillo bevestigt de classificatie HL 5.
Morón de la Frontera kent een lange traditie van ambachtelijke kalkproductie. UNESCO nam in 2011 het programma voor het behoud en de revitalisering van het traditionele kalkbrandersambacht van Morón op in het Register of Good Safeguarding Practices. De erkenning heeft dus betrekking op het ambacht, de kennis en het behoud daarvan, niet op één afzonderlijk product.
Juist die combinatie van traditioneel vakmanschap en een moderne geclassificeerde bouwkalk maakt Gordillo’s HL 5 bijzonder binnen het assortiment.
Uiterlijk: droog poeder
Kleur: kalkwit
Kalkshop biedt de HL 5 momenteel aan als sample 5 L, zak 25 L en verschillende palletgroottes.
Kalkwitte HL 5 op basis van traditionele luchtkalk en een puzzolaan uit het eigen brandproces.
Tijdens het branden wordt de gestapelde kalkoven aan de buitenzijde met klei afgedicht. Door de hitte calcineert deze klei. Na het brandproces wordt zij als reactieve puzzolaan gecombineerd met de verkregen luchtkalk.
Zo ontstaat een kalkrijk bindmiddel met een duidelijke hydraulische werking én vrije kalk voor verdere carbonatatie.
Gordillo’s HL 5 is geschikt voor historisch metsel-, voeg- en pleisterwerk, natuursteen en zwaarder belast restauratiewerk, binnen en buiten. De fabrikant classificeert het product als HL 5 volgens EN 459-1.
Kleur: kalkwit
Klasse: HL 5
Met behulp van onze KALK-ulator helpen wij je bereken hoeveel je moet bestellen.
| Gewicht | 18 kg |
|---|---|
| Verpakking HL5 | Sample 5L, zak 25 liter, pallet 20 zakken, pallet 40 zakken, pallet 64 zakken |
| Inhoud | 25 L |
Gordillo’s HL 5 is een kalkwitte hydraulische kalk op basis van traditionele luchtkalk en een reactieve puzzolaan. De puzzolane component bestaat uit gecalcineerde klei die onderdeel is van het traditionele kalkbrandproces.
De kalk combineert hydraulische verharding met verdere carbonatatie van aanwezige vrije kalk.
Bij het traditionele brandproces wordt de gestapelde kalkoven aan de buitenzijde met klei afgedicht. Tijdens het branden calcineert deze klei en krijgt zij puzzolane eigenschappen.
Na het brandproces wordt dit materiaal gebruikt als reactieve component bij de verkregen luchtkalk.
De puzzolaan ontstaat dus als onderdeel van hetzelfde ambachtelijke brandproces als de kalk zelf.
HL 5 en NHL 5 zijn niet hetzelfde.
Bij NHL ontstaat de hydrauliciteit uit de natuurlijke samenstelling van de gebrande kalksteen. Gordillo’s HL 5 combineert hoofdzakelijk luchtkalk CL 90-S met een hydraulische/puzzolane component.
De klasse 5 zegt iets over de prestatieklasse, maar niet dat beide kalksoorten dezelfde samenstelling of historische achtergrond hebben.
Kies HL 5 wanneer de toepassing vraagt om een duidelijker hydraulisch karakter en hogere mechanische prestaties.
Denk bijvoorbeeld aan zwaarder belast metselwerk, vocht- en weersbelaste toepassingen, natuursteenwerk en andere situaties waarin een sterkere hydraulische kalk passend is.
Voor zachter, poreuzer of minder zwaar belast historisch metselwerk kan HL 3.5 juist beter aansluiten.
Nee.
Bij restauratie is de sterkste mortel lang niet altijd de beste mortel. Kalk en mortel moeten passen bij de bestaande steen, oorspronkelijke mortel, vochtbelasting en functie van het bouwdeel.
Een te sterke of te stijve mortel kan juist ongewenst zijn bij zacht historisch metselwerk.
Ja, mits de eigenschappen van HL 5 passen bij het bestaande werk.
Het luchtkalk-puzzolaansysteem is bovendien interessant vanuit historisch perspectief. Het gebruik van kalk in combinatie met tras, gebrande klei en andere puzzolanen kent een lange traditie in historische mortels.
Bij belangrijk restauratiewerk adviseren we daarom altijd eerst te kijken naar de oorspronkelijke mortel en de omstandigheden van het bouwdeel.
Afhankelijk van ondergrond en mortelreceptuur kan de kalk onder meer worden gebruikt voor metselmortel, voegmortel, pleistermortel, natuursteenmetselwerk, buitenwerk en zwaarder belast restauratiewerk.
Daar bestaat geen universele verhouding voor.
De juiste hoeveelheid kalk hangt af van onder meer korrelopbouw en soortelijk gewicht van het aggregaat, toepassing, gewenste eigenschappen en het bestaande historische werk.
Bij restauratiemortels geven we de voorkeur aan een onderbouwde receptuur op massa in plaats van het blind volumetrisch afmeten van kalk en zand.
Niet het afzonderlijke product.
UNESCO heeft het programma voor het behoud van het traditionele kalkbrandersambacht van Morón de la Fronteraopgenomen in het Register of Good Safeguarding Practices. Die erkenning betreft dus het vakmanschap, de ovens en de overgedragen kennis rond deze traditionele kalkproductie.
Kalkmortels met puzzolanen zoals tras en gebrande klei kennen in Nederland een zeer lange geschiedenis. Traskalkmortels zijn al vanaf de middeleeuwen aangetoond en waren vanaf de 17e eeuw op grote schaal in gebruik.
Natuurlijk hydraulische kalk kwam historisch eveneens voor, maar ontwikkelde zich vooral vanaf het einde van de 18e en in de 19e eeuw tot een bewust herkend en geproduceerd bindmiddel. In België werd de regio rond Doornik in de 19e eeuw bekend om de productie van natuurlijke hydraulische kalk.
Bij gebouwen van vóór circa 1800 kan een luchtkalk-puzzolaansysteem daarom vaak historisch beter te verantwoorden zijn dan automatisch kiezen voor een moderne NHL. Vanaf de 19e eeuw kan ook natuurlijke hydraulische kalk historisch passend zijn.
De oorspronkelijke mortel blijft echter leidend. Bij belangrijk restauratiewerk kan mortelonderzoek uitsluitsel geven over de aard van het historische bindmiddel.
Prijsklasse: €10.20 tot €710.70 incl. btw
